Cấu tạo khớp nối giảm gang FF với hệ gioăng EPDM và ngàm hãm chống trượt cơ học cho đường ống HDPE
1. Cấu tạo và cơ chế chống tuột cho đường ống HDPE
Ống HDPE có hệ số giãn nở nhiệt cao và bề mặt trơn nhẵn, dễ bị tuột mối nối khi chịu áp lực nước hoặc tải trọng nền đất. Khác với các dòng khớp nối thông thường, nối giảm gang FF nối ống HDPE sở hữu cấu tạo chuyên dụng:
-
Thân và nắp ép gang cầu (Ductile Iron GGG50): Chịu lực va đập và áp suất cao, bên ngoài phủ sơn Epoxy tĩnh điện màu xanh/đen độ dày ≥ 250 µm (lớn hơn hoặc bằng 250 micromét), bảo vệ mối nối khỏi ăn mòn hóa chất và độ ẩm trong lòng đất.
-
Gioăng làm kín EPDM/NBR: Đàn hồi cao, thiết kế dạng côn ép sát thành ống khi siết bulong, ngăn ngừa tuyệt đối hiện tượng rò rỉ lưu chất.
-
Ngàm hãm kim loại chống tuột (Restraint Ring): Bộ phận then chốt bằng đồng hoặc hợp kim thép không gỉ. Các răng ngàm nghiêng một chiều bám chặt vào bề mặt ngoài của ống nhựa HDPE Tiền Phong, giữ ống cố định khi phát sinh lực kéo dọc trục.
-
Bulong và ecu siết: Thép mạ kẽm cường độ cao hoặc Inox 304, bố trí đối xứng quanh thân để phân bổ lực siết đồng đều.
Trong thi công hệ thống cấp thoát nước, nối giảm gang FF thuộc nhóm phụ kiện gang nối ống tối ưu cho việc thu hẹp hoặc mở rộng tiết diện dòng chảy trên tuyến ống ngầm.
2. Phân loại phụ kiện giảm gang FF trên thị trường
- Tùy theo yêu cầu bản vẽ và vị trí thi công, dòng nối giảm FF có 2 dạng kết cấu chính:
| Tiêu chí | Mối nối mềm giảm FF (Ngàm siết) | Côn giảm gang FF (Hai đầu mặt bích) |
| Kiểu liên kết | Siết ép cơ học trực tiếp vào thân ống HDPE trơn | Bắt bulong qua 2 mặt bích tiêu chuẩn (BS / DIN) |
| Gia công đầu ống | Không cần hàn nhiệt hay bích phụ | Phải hàn thêm đầu lơ (stub end) và lồng bích thép |
| Vị trí lắp đặt | Trực tiếp dưới hào đất, vị trí sửa chữa nhanh | Trong hố ga, cụm van chặn, đồng hồ đo lưu lượng |
| Khả năng bù lệch | Bù lệch góc ± 3° (cộng hoặc trừ 3 độ), hấp thụ rung động | Cố định cứng vững, không cho phép sai lệch góc |
Bên cạnh mối nối giảm, các kỹ sư thường kết hợp đồng bộ các phụ kiện cùng hệ như khớp nối mềm FF (cho đoạn nối thẳng), khớp nối mềm EE hoặc khớp nối mềm BE để kết nối van công nghiệp, kết hợp cút gang FF 45 độ tại các điểm chuyển hướng tuyến ống.
Bản vẽ chi tiết các dải kích thước danh định của khớp nối mềm giảm gang FF
3. Bảng quy cách kích thước và bảng giá tham khảo
- Dưới đây là các quy cách thông dụng chuyển đổi giữa các cấp đường kính danh định DN (tương ứng kích thước ngoài OD của ống HDPE):
| Quy cách (DN1 x DN2) | Tương thích ống HDPE (OD1 x OD2) | Áp lực làm việc | Chiều dài thân L (mm) | Giá tham khảo (VNĐ) |
| DN80 x DN65 | Phi 90 x Phi 75 mm | PN10 / PN16 | 180 – 210 | 580.000 – 720.000 |
| DN100 x DN80 | Phi 110 x Phi 90 mm | PN10 / PN16 | 200 – 230 | 790.000 – 980.000 |
| DN150 x DN100 | Phi 160 x Phi 110 mm | PN10 / PN16 | 220 – 260 | 1.350.000 – 1.650.000 |
| DN200 x DN150 | Phi 200 x Phi 160 mm | PN10 / PN16 | 250 – 280 | 2.150.000 – 2.600.000 |
| DN250 x DN200 | Phi 250 x Phi 200 mm | PN10 / PN16 | 280 – 320 | 3.400.000 – 4.100.000 |
| DN300 x DN250 | Phi 315 x Phi 250 mm | PN10 / PN16 | 300 – 350 | 4.800.000 – 5.900.000 |
Ghi chú: Đơn giá thực tế có thể dao động theo biến động giá nguyên vật liệu, độ dày lớp sơn phủ Epoxy và số lượng đặt hàng thực tế của dự án.
4. Quy trình lắp đặt nối giảm gang FF đúng chuẩn kỹ thuật
Để mối nối đạt độ kín khít và phát huy khả năng chống tuột tối đa, quá trình lắp đặt cần tuân thủ 4 bước:
-
Cắt và vệ sinh bề mặt ống: Cắt đầu ống HDPE vuông góc với trục tâm. Làm sạch cát bẩn, dầu mỡ trên đoạn ống tiếp xúc tối thiểu 20 cm tính từ mép cắt; mài vát nhẹ mép ngoài để tránh cứa rách gioăng cao su.
-
Đánh dấu chiều sâu lồng ống: Dùng bút lông đánh dấu chiều dài đoạn ống cần lồng vào khớp nối, đảm bảo đầu ống đi qua toàn bộ chiều sâu của khoang gioăng và ngàm hãm.
-
Đưa phụ kiện vào vị trí: Nới lỏng ecu trên bulong (không tháo rời hoàn toàn), lần lượt lồng đầu ống lớn và ống nhỏ vào hai phía của nối giảm gang FF đến đúng vạch đánh dấu.
-
Siết bulong đối xứng: Dùng cờ lê lực siết các bulong theo đường chéo đối xứng (dạng sao) từng vòng một. Tránh siết chặt một phía trước vì sẽ làm lệch gioăng, gây bó ngàm không đều hoặc rò rỉ khi thử áp tuyến ống.


Xem thêm